آن مانند انجير و با شيرينى و مأكول است و انطاكى نوشته كه در مصر مشهور به انجير افرنجى است و آن را انجير هندى نيز نامند و درخت آن در اطراف صنعا و شجر و در مصر نيز به هم مىرسد و ليكن نجيب و خوب نيست تا به دو ذرع بلند مىشود و برگ آن بسيار غليظ و خشم و مشرف و پهن مانند برگ انجير و حال آن كه مثل آن نيست و ثمر آن از شاخ‌هاى آن برمىآيد و بزرگ مىشود تا به قدر خيار كوچكى و در اندرون پوست آن دانه‌اى مايل به طعم انجير و ليكن بسيار كم شيرينى و لبن آن مانند لبن انجير است و برگ آن را چون در زمين دفع كنند سبز مىگردد و حكيم مير محمد مؤمن در تحفه نوشته كه از اين ظاهر مىگردد كه انجير بغدادى باشد و در لاژ و گرمسيرات و در مازندارن موجود است و مترجم صيدنه ابو ريحان و صاحب اختيارات بديعى نوشته‌اند به جوز القى ماند امّا سروى شكافته و مثلث شكل و به سرخى مايل و منبت آن يمن و از آنجا به اطراف مىبرند . طبيعت آن : در دويّم گرم و خشك . افعال و خواص آن : قاطع نزف الدم و نفث الدم و بلغم و جالى قصبه ريه و صوت و رطوبات غليظه لزجه معده به قى و شير آن جهت قوبا و آثار و تحليل اورام بارده و سقوط دانه بواسير طلاءً و ساير اجزاى آن جهت وثى و جبر كسر شرباً و طبيخ آن مقى بلغم و اخلاط غليظه به قوّت و ضماد برگ آن جهت التيام جراحات مفيد . مقدار شربت : از تخم و ريشه آن سه درم . مضر معده ، مصلح آن كثيرا است و گويند طريق استعمال آنست كه با مطبوخ تخم سرمق و فوتينج و شبت حل كنند و بياشامند قى بليغ آورد . فصل الراء مع الميم رماد به فتح را و ميم و الف و دال مهمله به فارسى خاكستر و به هندى راكهه نامند . ماهيت آن : معروف است كه عبارت از سوخته خاك شده اجسام است و از هر جسمى كه باشد منسوب بدانست مانند رماد عقرب و سرطان و كرم و امثال اينها و بيشتر اطلاق به رماد اخشاب مىنمايند . طبيعت آن : خشك و مجفف مايل به حرارت و آن مركب از جزو بارد ارضى كثيف بسيار و جزو دخانى حار نارى لطيف اندك است كه از شستن جزو دخانى حار آن زايل مىگردد و جزو ارضى بارد آن باقى مىماند و كيفيت رماد هر چيز تابع اصل آنست در حرارت و برودت و حدت و غيرها مانند رماد نوره كه حاد است و رماد شجرتين كه جالى است و رماد بلوط كه قابض است و رماد كرم كه با قوّت محرقه است و مفتته و رماد عقرب از آن اقوى است و همچنين خاكستر چوب تاك بعضى سرد و خشك و بعضى گرم دانسته‌اند بهترين آن آنست كه از چوب درخت سالخورده باشد و آتش چوب آن تا مدتى مىماند و تا چند ماه گفته‌اند خصوص كهنه كوهى و صحرايى آن . افعال و خواص آن : ضماد آن با سركه جهت بيضه و خوذه و شقيقه و تحليل اورام و گزيدگى جانوارن سمى و سگ ديوانه و آشاميدن آن مقدار نيم درم جهت قروح و جروح گرده و تفتيت حصات مفيد و چون با نطرون و سركه بر گوشت زايد كه بر پوست خصيه به هم رسد ضماد نمايند زايل سازد و با زيت و يا پيه كهنه و عسل جهت شدخ عضل و استرخاى مفاصل و تعقد اعصاب نافع . مضر ريه ، مصلح آن كثيرا . مقدار شربت آن : تا نيم درم و رماد قصب يعنى خاكستر نى بهترين آن نبطى آنست طبيعت اين مانند كرم است مفتح سدد و التيام دهنده قروح و قالع آثار . مضر ريه مصلح آن كثيرا با قند . مقدار شربت آن : يك دانگ و رماد بلوط يعنى خاكستر چوب بلوط قابض و حابس نزف الدم جميع اعضا و مسكن اورام و مانع آكله و رافع قرحه قضيب خصوصاً سده مراره و قروح مقعده و چون به حرير ببيزند و سه روز هر صبح ناشتا دو درم آن را با شراب سيب بياشامند جهت رفع بلت و رطوبت معده مفيد و رماد قرع يعنى خاكستر كدو جهت قرحه قضيب و مقعده و خاكستر پشم مغموس در قطران و زفت و رماد ماذريون جالى مغص و جهت روشنايى چشم مفيد و رماد عش خطاطيف يعنى خاكستر آشيانه پرستوك بهترين آن آنست كه آشيانه در موضع بسيار هوادار ساخته باشد . طبيعت آن : سرد و خشك . افعال و خواص آن : آشاميدن آن جهت رفع دشوارى زادن نافع و گويند مضر شش ، مصلح آن سكنجبين است . دستور احراق آن آنست كه در كوزه كنند و به گل حكمت بگيرند و در تنور گرم گذارند و بعد از يك ساعت برآورند و ساييده به كار برند و رماد سرطان و غيره در سرطان مذكور شد و رماد تين باقلا يعنى خاكستر كاه باقلا در هنگام ترى ضماد آن و دلوك آن در حمام جهت ازاله جرب اسود و جدرى نافع . رمان به ضم را و فتح ميم و الف و نون به فارسى انار نامند و به هندى نيز